Dotter(bloem)

In de bus van Haarlem naar Beverwijk kom ik door een ‘bloemenwijk’ in Velserbroek, met straatnamen als ‘Kleine boterbloem’ en ‘Grote boterbloem’. Er is ook een zijstraat die ‘Dotterbloem’ heet. Dotterbloem? Die bloem heet toch gewoon ‘dotter’? Je zegt toch ook geen ‘roosbloem’ of ‘hyacintbloem’? Typisch zo’n volslagen onbelangrijke ergernis waardoor ik vroeger mijn humeur liet verpesten. Lees verder

Woordenschat: schamelbout

Een schamelbout is een ‘bout waarom het voorstel van sommige wagens draait’, aldus Van Dale. Het woord schamel kende ik eigenlijk alleen als bijvoeglijk naamwoord met de betekenis armoedig of armetierig, maar in dit geval gaat het om schamel als zelfstandig naamwoord. En een bout is ‘een ijzeren of houten ronde of prismatische staaf zonder punt en met of zonder kop, dienende om, in een van tevoren gemaakt gat gedreven, platen, planken enz. tegen elkaar te bevestigen’. Nou ja, gewoon een bout dus. Lees verder

Alfabet: de Z

Buitenshuis kom ik de Z regelmatig tegen als ik aan het wandelen ben. Er staan veel gele Z-borden langs de waterkant. De betekenis van die borden stond in het boek Achter de letter. Encyclopedisch eenletterwoordenboek van Diedrik van der Wal, dat een van mijn volgers me onlangs cadeau heeft gedaan. Een boek waarbij mijn alfabet-rubriek bleek afsteekt: alleen de Z beslaat al meer dan vijf bladzijden en heeft meer dan tien lemma’s! Lees verder

Alfabet: de U

In het straatbeeld heb ik weinig U’s gevonden voor mijn fotoproject, maar met kopiëren/plakken raakt het plaatje toch een beetje gevuld. Als zelfstandig woord komt U vaker voor, omdat het de gangbare beleefde aanspreekvorm is (enkel- en meervoud, met hoofd- of kleine letter), al wordt die steeds minder gebruikt. Ik erger me tenminste regelmatig aan mail van bedrijven waarin ik met ‘jij’ word aangesproken. IRL (oftewel in real life, in dit geval ook wel als face-to-face aan te duiden – wat is het Nederlands toch een rijke taal!) ben ik daar minder gevoelig voor. Lees verder

Tropen

Met de hoge temperaturen van de afgelopen dagen is het verklaarbaar dat mijn oog in een artikel dat ik aan het lezen was bleef haken aan het woord ’tropen’. Alleen ging het niet over de tropen als het gebied tussen de keerkringen, maar werd er van sciencefiction gezegd dat het geproduceerd wordt volgens voorspelbare literaire tropen. Vaag stond me bij dat ik tropen ook in de muziekgeschiedenis was tegengekomen. Maar hoe het precies zat moest ik weer even opzoeken. Lees verder

Alfabet: de T

In de column Buitenland van Mathieu Segers in de Groene van 7 maart staat dat volgens minister van Financiën Hoekstra ‘het t-woord’ dreigt wanneer stabilisatie van de euro gekoppeld zou worden aan een nieuw instrument voor een eurozonebudget. Met t-woord bedoelt hij ‘transferunie’. Toch denk ik bij ‘t-woord’ eerder aan een verwijzing naar iets met de vorm van een T: T-shirt, T-kruising. Lees verder