Toen ik onlangs last had van vocht in mijn hals en schouder heeft de therapeute mijn hals ingetapet met ‘octopustape’. Deze buitenmodel pleister zou bijdragen aan het wegmasseren van het vocht. Het zag er indrukwekkend uit en heeft ook wel geholpen, maar wat me het meest opviel was de naam, octopus, want er zaten maar drie uitlopers aan. Een octopus is immers een inktvis met acht armen, en de naam is afgeleid uit het Griekse oktopous (met acht voeten).

Op Nederlandse sites vond ik de naam ‘octopustape’ voor die pleister niet terug. Daar heet het ‘curetape’, kinesiotape of flexitape. Wel zag ik dat er veel meer mogelijk is qua kleur. Op Engelstalige sites ontdekte ik dat het een merknaam is, voor een bepaalde vorm van fysiotherapie. De drie armen in mijn exemplaar had de therapeute er zelf ingeknipt.

Op internet bleef ik nog even hangen bij een paar interessante octopussen.

In 2010 was de Duitse Paul de Octopus enige tijd een internationale beroemdheid doordat hij tijdens het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika de uitslagen van wedstrijden goed voorspelde, met name die van het Duitse elftal, maar ook  de finale waarin Nederland van Spanje verloor. Toen Duitsland in de halve finale werd uitgeschakeld moesten Paul  en zijn aquarium extra beveiligd worden, want veel Duitsers reageerden hun woede af op de octopus. Een andere, iets ludiekere vorm waarin dat gebeurde was met een overmaat aan inktvisrecepten.

Verder blijkt er een inktvisjesproject voor couveusekindjes te bestaan. Baby’tjes worden rustig als ze zo’n octopus naast zich hebben. De door vrijwilligers gehaakte of gebreide octopusjes moeten aan strikte voorwaarden voldoen. In het vergelijkbare Belgische project gaan afgekeurde exemplaren naar lokale rusthuizen of dementie-afdelingen van een ziekenhuis, waar de mensen vaak ook gebaat zijn bij iets rustgevends. Ingrid Dam, een van mijn volgers, heeft er vroeger enkele honderden gehaakt, vertelde ze. Een aantal daarvan is te zien op onderstaande foto.

Als je haken of breien te ingewikkeld of te tijdrovend vindt, kun je voor bijvoorbeeld pakjesavond altijd nog een octopus maken op basis van een van de vele knutselideeën voor kinderen die op internet staan. Van lege wc-rollen, kartonnen wegwerpbordjes, plastic koffiebekers of gewoon een paar velletjes papier en wat verf maak je de mooiste exemplaren.

In september was ik tijdens mijn vakantie begonnen met het verwerken van restjes wol en acryl. Omdat ik inmiddels al drie dekens en een paar poncho’s bij elkaar had gebreid en gehaakt, wilde ik nu eens zonder vooropgezet plan aan de slag gaan. In mijn achterhoofd had ik wel een vaag beeld van maskers, totempalen of primitieve goden, want ik was toen ook bezig met het Arcimboldo-project  voor de schildercursus.

Gaandeweg ontstond er zo al breiend, hakend en appliquerend  een soort kopvoeter met krullen en grote oren. Ik kreeg de smaak te pakken en eenmaal thuis ben ik ermee doorgegaan. Tijdens het tv-kijken zit ik altijd graag iets te tekenen, maar de laatste tijd zat ik vooral te haken of breien. Voorlopig heb ik genoeg voorraad garenrestanten, want voor voornoemde dekens en poncho’s had ik ruim ingeslagen en ook vriendinnen hebben ook regelmatig wat over.

Dit kwam allemaal goed uit toen ik las over Woord en draad, een team dat al twintig jaar textielactiviteiten organiseert. De bedoeling is om door samen te werken aan een textielcreatie en daarbij verhalen uit te wisselen verbinding te leggen tussen verschillende werelden.  Momenteel zijn er een Delfts Kleed en een Delftse Jas in de maak waaraan iedereen kan bijdragen.

Een van de andere activiteiten is een expositie in tentoonstellingsruimte 38CC waar Het Delftse Kleed en De Jurk van Delft die 20 jaar geleden zijn gemaakt te zien zullen zijn. Voor die expositie bleek het mogelijk om eigen werk in te leveren dat dan in een levensgrote letterbak tentoongesteld zal worden, ‘alles wat met textiel te maken heeft is welkom’. Dit leek me een mooie bestemming voor mijn creaties, waarvoor ik dan nog wel even een naam moest verzinnen.

Mijn keuze viel na ampele overweging op ‘Malle Eppie’. Volgens het Woordenboek van populair taalgebruik is dat een scheldwoord voor een gek persoon en was het ooit de bijnaam van een Amsterdamse straatfiguur, maar ik associeer het met een goedmoedige onnozelaar die een glimlach opwekt. Er zijn meer gangbare benamingen voor lichtelijk getikte types, zoals Leipe Lowietje, Gekke Henkie en Malle Maupie, maar voorlopig gebruik ik ‘Malle Eppie’ nu als soortnaam: hieronder staan er drie en er zijn er nog een paar in de maak.

Het linkse exemplaar met de gele achtergrond (30×30 cm) heb ik ingeleverd en is als het goed is van 5 tot en met 20 november 2022 te bewonderen op de expositie Stadscollectie Textiel, in de expositieruimte 38CC aan de Papenstraat in Delft (open van woensdag tot en met zondag van 13:00 tot en met 17:00 uur).

Ik was nauwelijks bijgekomen van het opfrissen van mijn kennis over indelingen in het dierenrijk voor het blogstukje over de scharrelaar, of er kwam naar aanleiding van de belachelijke theorie dat buitenaardse reptielen de macht op aarde overnemen een nieuwe vraag over biologische indelingen bij me op: hoe zit het ook al weer met het onderscheid tussen reptielen en amfibieën?

Kikkers, padden en salamanders zijn amfibieën: ‘een klasse van gewervelde, koudbloedige dieren met een naakte, relatief gladde huid’. Zij maken in hun leven een metamorfose mee: van een larve die alleen in het water kan leven tot een volwassene met longen.

Schildpadden, hagedissen, slangen en krokodillen zijn reptielen (ook wel ‘kruipdieren’ genoemd). Zij behoren eveneens tot een klasse van gewervelde, koudbloedige dieren, maar zij hebben een geschubde huid, ademen al vanaf hun geboorte met longen en leggen hun eieren meestal in warm zand of rottende bladeren.

Hoewel het twee evolutionair onafhankelijke diergroepen zijn worden reptielen en amfibieën samen bestudeerd in de ‘herpetologie’. Omdat met name amfibieën heel gevoelig zijn voor veranderingen in het milieu, worden ze tegenwoordig beschouwd als een ‘kanarie in een kolenmijn’. Veel bekende amfibieënsoorten gaan de laatste jaren hard achteruit, een indicatie voor de wereldwijde verslechtering van het milieu.

Zo had ik het al snel weer min of meer op een rijtje, maar onderweg trof ik in Wikipedia bij de reptielen een onbekende, intrigerende term aan: parafyletische groep. Volgens sommigen voldoet de traditionele klasse van de reptielen namelijk niet meer, omdat het ‘een parafyletische groep is die de warmbloedige vogels niet omvat’.

Een parafyletische groep blijkt een verzameling organismen die van dezelfde voorouder afstammen, terwijl die groep niet alle afstammelingen van die voorouder bevat. De reptielen zijn een parafyletische groep omdat vogels wel van reptielen afstammen maar niet in de klasse van de reptielen zitten. Oftewel, in jargon: ‘Het ontbreken van Aves maakt Reptilia parafyletisch.’ In de tegenhanger, een monofyletische  groep, zitten álle afstammelingen van die ene voorouder.

Zo heb ik door die reptielencomplottheoriediscussie toch nog iets nieuws geleerd.

Met mijn zus en schoonzus heb ik een weekje in een huisje gezeten op een vakantiepark in Drenthe, ‘Het land van Bartje’. Op de heen- en terugweg hebben we heel wat omgekeerde vlaggen gezien en spandoeken met hartenkreten als ‘No farmers no food’. In een tuin naast de bushalte stond zelfs een Bartje met boerenzakdoek.

Wat me in het park zelf vooral opviel waren de wegwijzers: allerlei pijlen, maar nergens stond aangegeven waar ze naartoe wezen. Wel zaten er allerlei beeldjes van schattige beesten op. Leuk voor kinderen, dacht ik. Af en toe stond naast het pad een grote uitvoering van zo’n dier. Onder meer deze koe.

Plotseling viel het kwartje, maar misschien heb ik dit zelf ter plaatse verzonnen. De beeldjes op de wegwijzers wezen naar de plaats van het park waar het desbetreffende grote beest lag en dat beest markeerde een bepaald gedeelte van het park.

Wij zaten kennelijk in het koeienkwartier en daarom hingen er in ons huisje ook allemaal schilderijen van koeien. Ik nam meteen aan dat in de huisjes in het varkenskwartier afbeeldingen van varkens hingen enzovoort, maar dat heb ik niet kunnen checken. Kleuters en andere analfabeten konden zo gemakkelijk onthouden welk dier bij hun huisje hoorde en de weg naar huis terugvinden als ze onverhoopt verdwaald waren. Wat slim!

Het tegemoetkomen aan analfabeten ging zelfs zo ver dat de ondertiteling op de televisie door een sonore mannenstem werd voorgelezen. Het is ons helaas niet gelukt dat weg te krijgen.

Het blijkt dus dat je als analfabeet een heel eind komt in het vakantieland van Bartje, maar digibeten komen al snel in de problemen. Dat begon al met de sleutel van het huisje. Je kon de deur openen en sluiten met een app op de smartphone. En bij bestellingen moest je regelmatig eerst een QR-code scannen om te zien wat er op de menukaart stond, vaak met plaatjes inderdaad, en ook voor het bestellen en afrekenen moest je een smartphone hebben.

Natuurlijk hebben we als goede toeristen ook een hunebed (in Borger) en een dierentuin (Wildlands in Emmen) bezocht. En ook de plaatselijke horeca hebben we niet vergeten, met onze smartphone paraat.