Woordenschat: verslempt

In Papyrus, het verenigingsblad van de Vrienden van de Botanische Tuin, kwam ik het woord ‘verslempt’ tegen: ‘Het regenwater kan op en naast de paden slecht wegzakken, deels door een verslempte kleibodemstructuur, deels omdat de waterstand een paar jaar geleden door het Hoogheemraadschap Delfland is verhoogd.’* Het woord ‘slempen’ kende ik, dat was zoiets als heel veel drinken. Verslempt zou dus wel iets van erg nat, doordrenkt zijn, gokte ik. Maar zodra je erover na gaat denken, slaat de twijfel toe. Dus zocht ik het even op.

De eerste betekenis van ‘slempen’ is in Van Dale inderdaad ‘brassen, smullen, overdadig eten en/of drinken’. Slempen blijkt daarnaast een tweede definitie te hebben:verslempt 2

De tweede beschrijving van die definitie leek me wel passen bij de verslempte bodemstructuur van de paden in de Botanische Tuin. Bij het werkwoord ‘verslempen’ staat alleen: ‘met slempen verdoen, verbrassen’, maar ‘verslemping’ heeft in het woordenboek een eigen lemma:verslempt 3

Dat leek bruikbaar, maar was wat vaag, en bij verder zoeken kwam ik terecht op de site van een bodemacademie. De uitleg die daar van verslemping wordt gegeven deed me aan Marten Toonder denken. Zo verstoppen ‘de fijnere lutum- en siltdeeltjes bij verslemping de poriën in de bodem’. Lutum is klei: gronddeeltjes met een korrelgrootte tot 0,0002 mm. En silt is leem, deeltjes met een omvang tussen de 0,002 en 0,05 mm. Die zijn te klein om met het blote oog te zien. Voor de volledigheid: deeltjes tussen de 0,5 en 2 mm. heten zand en zijn met het blote oog goed te zien. Bij deeltjes groter dan 2 mm. is er sprake van grind en stenen. De poriën zijn de ruimtes tussen de korrels. Als die verstopt raken kan het water dus niet weg. Dus dat ‘doordrenkt’ van mijn eerste ingeving klopt wel zo ongeveer.

Nu ik toch in de buurt was keek ik ook even naar het zelfstandige naamwoord ‘slemp’. Dat blijkt maar liefst drie verschillende betekenissen te hebben. Bij de eerste, ‘smulpartij, brasserij, enigszins overdadige traktatie’, staat de mij onbekende uitdrukking ‘op de slemp lopen’, als een synoniem voor klaplopen. De tweede betekenis is ‘slijmerige klei die bij het drogen en korst vormt’, de betekenis die bij verslempen een rol speelt. De derde betekenis vond ik intrigerend:verslempt 4

Inderdaad staat slemp bij de synoniemen voor koffie: ‘leut, pleur, slemp, slobber, troost’. Die gekruide melkdrank lijkt me niet  te hachelen, maar voor de liefhebber staat hier een recept.verslempt 5

*  Papyrus, 2020-1 voorjaar, Tuinnieuws p.12.

Gedesoriënteerd

Na mijn verhuizing heb ik gemerkt dat ik een automatische piloot heb. Dat komt doordat hij nu ietwat ontregeld is. Na een paar weken grijp ik bijvoorbeeld nog steeds met mijn linkerhand naar het knopje boven het aanrecht om het licht aan te doen, maar dat knopje zit nu rechts. Als ik in de keuken moet zijn, die nu in het verlengde van de huiskamer ligt, loop ik eerst de gang op, en op weg naar de slaapkamer sla ik regelmatig te vroeg af, waardoor ik in de boekenkamer terechtkom. Lees verder

Verhuisdozen

De publicatie van mijn vorige blogstukje had ik al een paar dagen voor mijn verhuizing ingepland, want ik vermoedde dat de internetverbinding in het nieuwe huis de dag erna nog niet zou werken. Dat was inderdaad het geval, al had de KPN me verzekerd dat ik alleen maar mijn modem hoefde aan te sluiten, waarna mijn vaste telefoon en internet direct weer beschikbaar zouden zijn. Net op tijd voor dit stukje is de KPN-monteur langs geweest en die heeft uiteindelijk een nieuw modem neergezet. Dat was een hele opluchting! Lees verder

Maneki neko

Bij het opruimen vond ik aantekeningen voor een oud ‘project’ terug. In 2009 had ik het plan opgevat om iets te doen met de legende rond de maneki neko, de wenkende kat. Dat plan had ik naderhand uitgesteld ‘tot na mijn pensioen’. Aanvankelijk wilde ik er een essay over schrijven en later overwoog ik het verhaal te bewerken tot een episode in mijn ooit te schrijven reeks fantasy-boeken. Die reeks is meer fantasie dan fantasy, maar kan nuttig zijn als kapstok om het verhaal van de maneki neko aan op te hangen. Lees verder

Woordenschat: bibelot

Weliswaar heb ik het inpakken uitbesteed, maar in afwachting van mijn verhuizing half april ben ik toch alvast begonnen. Daarvoor heb ik nu ruim de tijd, want al mijn activiteiten buitenshuis liggen min of meer stil. Ik had gelukkig al een aantal verhuisdozen gekregen en omdat het handig is als de verhuizers de dozen in de juiste ruimte neerzetten, kreeg ik er gekleurde etiketten bij. Dozen met blauwe etiketten moeten naar de huiskamer en op een ervan had ik ‘bibelots’ geschreven. Dat vond ik ineens een raar woord. Lees verder