De meeste planten op het balkon waren uitgebloeid en af en toe is het er al aangenaam toeven, dus was het hoog tijd voor de jaarlijkse opknapbeurt. De hei stond er nog florissant bij, dus die mag blijven, evenals een paar grotere planten en een handvol kleine opkomende groene groeisels waarvan het nog een verrassing is wat die gaan worden.

Ook de eik heeft de winter goed doorstaan. Hij was natuurlijk helemaal kaal geworden, maar dat doen loofbomen nu eenmaal, dus daarover heb ik me geen zorgen gemaakt. Zodra het langer licht werd en de temperatuur ging stijgen liep hij uit en kreeg hij steeds meer nieuwe blaadjes.

Bij de supermarkt had ik vouchers voor plantjes bij elkaar gespaard, maar helaas had ik niet goed op  de datum gelet. Die was inmiddels verstreken, dus was ik te laat voor de lavendel, het duifkruid en het strandkruid. Tussen de buien door ging ik daarom op tweede pinksterdag met Anita en Faya naar een paar tuincentra om nieuwe planten en aarde te halen. Deze keer heb ik geen geraniums gekocht, maar verbena, bidens en een soort anjertjes. Dat zegt Google Lens tenminste, want de potjes heb ik weggegooid. Een paar van de oude vaste planten kregen  een extra grote bloempot, want die waren uit hun jasje gegroeid en topzwaar geworden. Ze waren tijdens een storm al eens omgevallen.

Nu moet ik nog op zoek naar een degelijk, weerbestendig kastje waarin ik zakken aarde, lege bloempotten en zo kan bewaren. Die er nu staan blijken niet echt bestand tegen de regen. Van een ervan ligt de achterkant er helemaal uit en het andere, wat robuustere kastje heeft geen deurtjes. Die hoek van het balkon ziet er daardoor erg sjofel uit. Dat zie ik niet als ik vanuit mijn slaapkamer naar mijn planten kijk, maar wel als ik op het balkon zit.

[Meer over het balkon in blogstukje Zomerklaar – april 2023.}

[Meer over de eik in het blogstukje Plantennieuws – juni 2023]

Een paar keer in de week ga ik met de bus naar het winkelcentrum of het station. De afgelopen jaren heb ik alles bij elkaar dan ook heel wat tijd op de halte doorgebracht. Gelukkig doet het schermpje bij de halte het weer, waarop te zien is hoe lang het nog duurt voordat de bus komt. Dat geeft houvast en voedt het vertrouwen dat hij inderdaad komt.

Als ik zie dat de wachttijd tien minuten of meer is besluit ik vaak om alvast naar de volgende halte te lopen, goed voor het aantal stappen. Ook als ik blijf wachten zet ik trouwens stappen: heen en weer van het bushokje naar de paal met het scherm. Onlangs werkte dat scherm een paar weken niet. Er staat wel een telefoonnummer bij dat je kunt bellen bij een storing, maar zoiets doe ik dan weer niet.

Als het regent ga ik in het bushokje zitten. Soms kijk ik dan op mijn smartphone om mijn mail te checken, maar meestal doe ik dat pas als ik in de bus zit. In het hokje moet ik namelijk op blijven letten of de bus eraan komt. Soms is die een paar minuten te vroeg en als de chauffeur me niet ziet zou hij zomaar voorbij kunnen rijden. Of hij te vroeg is staat dan weer niet op het schermpje. Dat laat ook niet weten of er een rit is uitgevallen, wat best handig zou zijn. Het aantal minuten verdwijnt uit beeld en wordt vervangen door de tijd waarop de volgende bus wordt verwacht. Dan baal ik wel even.
Ik erger me ook wanneer ik in de bus zit en iemand die er zo te zien al een tijd staat na het instappen eerst nog eens omstandig op zoek gaat naar zijn of haar (of diens) Ov-kaart. Zelf heb ik die natuurlijk altijd paraat wanneer de bus aankomt. 😉

Bij het heen en weer lopen tijdens het wachten kijk ik gewoonlijk naar de grond en zo zag ik dat de stoep van de halte uit verschillende tegels bestaat. Op één plaats liggen er vier verschillende exemplaren bij elkaar. Een mooie aanwinst voor mijn verzameling foto’s van stoeptegels.

Plotseling vallen ze op. Hinderlijke zwarte vliegjes die hardnekkig om je hoofd vliegen. Elke dag sla ik er wel een paar dood die niet snel genoeg zijn en op een bepaald moment zijn ze echt niet meer te negeren. Vorig jaar had ik er ook last van, maar de methode die toen werkte, de bovenste laag aarde in de bloempotten bedekken met speelzand, had deze keer weinig effect.

Op internet ontdekte ik dat deze insecten ‘rouwvliegjes’ of ‘rouwmuggen’ heten, en ook wel ‘rouwvarenmuggen’ of ‘varenrouwmuggen’ worden genoemd.  Hun officiële naam is Sciara analis. Ze leggen hun eitjes in de potgrond van kamerplanten, bij mij waarschijnlijk in die van de vorig jaar verpotte sansevieria’s.

Een eitje ontwikkelt zich in twee à drie dagen tot een larve die zich, afhankelijk van de temperatuur, na drie tot vijf weken verpopt. Drie à vier dagen hierna komt er een volwassen rouwmug uit. Volwassen mugjes leven dan nog maar twee dagen. Ze zijn op zich niet gevaarlijk, alleen erg hinderlijk, maar de larven eten hun buikje rond aan de wortels van de planten.

Op internet staan verschillende tips om ze te bestrijden. Alle planten rigoureus van nieuwe aarde voorzien vind ik vooralsnog erg ingrijpend en bovendien: hoe weet ik dat die niet besmet is. De planten mogen niet te veel water krijgen, maar dat krijgen ze toch al niet. Om te beginnen had ik bij een tuincentrum al eens gele kleefplaatjes gekocht, waar de mugjes op af vliegen en dan vast blijven zitten. Die zaten heel snel vol en de ergerlijke beestjes vlogen nog steeds rond.

Op een site voor biologische bestrijding van ongedierte wordt een combinatie aanbevolen van kleefplaten en aaltjes (feltiae of nematoden). De aaltjes los je op in water dat je op de potgrond giet. Ze dringen vervolgens de larven binnen en eten ze van binnenuit op. ‘Wanneer er geen larven meer gevonden worden en de aaltjes hun werk hebben gedaan, sterven ook deze dappere Biostrijders vanzelf af’, oftewel:  ‘Maak korte metten met deze uiterst irritante botanisch terroristen!’

Ook de site 123Planten geeft dat combinatieadvies. Dus hebben alle sansevieria’s inmiddels een verse kleefplaat en zijn ze voorzien van een plens water met opgeloste aaltjes. Het kan nog wel een paar weken duren voordat ik weet of dit afdoende is, maar ik verbeeld me dat het er al veel minder zijn.

Een van de weinige televisieprogramma’s die ik momenteel trouw volg is Van Roosmalen en Groenteman op de maandagavond. Een vast onderdeel daarvan is ‘Marcels minireportage’, waarin Marcel van Roosmalen van een weinig enerverend uitstapje dat hij die week heeft gemaakt een paar foto’s laat zien, voorzien van een summiere toelichting. Die stijl probeer ik nu uit op dit verslag van onze aanwezigheid op de Swan Market.

’s Morgens waren Ingrid en ik keurig op de aangegeven tijd op de markt, om half elf, om onze kraam in te richten. De verkoop mocht pas om twaalf uur beginnen. Links lagen en stonden de schilderijtjes van Ingrid en rechts mijn Malle Eppies. Het resultaat was een kleurrijke, aantrekkelijke blikvanger, vonden we zelf.

We hadden een gunstige standplaats toewezen gekregen: op een hoek waar het publiek ons van drie kanten kon bereiken. En bovendien stonden we tegenover de Stroopwafel-King, waar zich regelmatig lange rijen vormden.

Van de rest van de markt hebben we niet veel gezien, want we konden onze kraam natuurlijk niet in de steek laten. Ingrid draaide keer op keer geroutineerd haar win-win-win-verkoopriedeltje af over het goede doel: de duurzame schorten voor De Bieslandhof van hergebruikt materiaal, die gemaakt gaan worden door een bedrijf waar mensen werken ‘met afstand tot de arbeidsmarkt’, en over de schilderijtjes van kartonnen schilderpaletjes die de deelnemers aan de schilderactiviteit hebben gebruikt. Dat verhaal hield ze zowel in het Nederlands als in het Engels.

Om zes uur mochten we weg en natuurlijk hebben we alles weer netjes opgeruimd. Enkele grote tassen met niet-verkochte waren konden weer mee naar huis en er was maar een klein tasje afval. We hebben best veel schilderijen en Malle Eppies verkocht: de opbrengst was meer dan vierhonderd euro, genoeg om het project door te laten gaan.

Dit succes was mede te danken aan het weer, want zoals bijna alle bekenden die langskwamen of die we naderhand spraken, zeiden: ‘Wat hebben jullie geboft met het weer!’ Dat vonden wij ook.

Op zondag 14 april 2024 staan er op de Markt in Delft van 12:00 tot 18:00 kramen met allerlei handgemaakte producten. Deze markt is georganiseerd door Swan Market, die ‘zelfstandige makers en ontwerpers’ de mogelijkheid biedt hun werk te verkopen via een online platform, in een fysieke ‘concept store’ of, zoals hier, op een markt.  En in een van de kramen is die middag werk te koop van Ingrid Dam en mij.

Ingrid, die duurzaamheid en hergebruik hoog in het vaandel heeft staan, verwerkt al enige maanden ‘afval’ van de schildermiddagen voor bewoners van verzorgingshuis De Bieslandhof, waar ik als vrijwilliger werk. Zij heeft hierover geschreven in haar blog. Dat afval bestaat onder meer uit gebruikte paletbordjes en kapotte plastic schorten, die ze tot prachtige schilderwerken weet om te toveren.

Ingrid: ‘Hoe blij ik ook ben met alle materialen, ik begin ten onder te gaan aan mijn eigen succes; ik krijg het niet weggewerkt. Voor de paletbordjes begin ik nu een aardige routine te krijgen, alsook in het verwerken van het water. De schorten echter, vragen meer tijd en laat ik nu juist daar een oplossing voor hebben.’
En die oplossing is het Biesland Schorten Project: duurzame schorten laten maken door de Stichting Stunt.

Op de Swan Market zijn haar ‘paletschilderijtjes’ te koop en de opbrengst is bestemd voor dit project. Toen ze vroeg of ik hieraan mee wilde doen met mijn Eppies heb ik meteen ja gezegd. Inmiddels heb ik namelijk ook al een groot aantal Eppies gemaakt. Behalve de uitdijende verzameling driedimensionale bolle Eppies heb ik ook een hele serie ingelijste platte Eppies, gemaakt van restanten acrylgaren of geschilderd met acrylverf (oké, niet zo duurzaam). Inmiddels zijn er zelfs een paar tassen waarop een Eppie prijkt.

Dus grijp je kans op 14 april: koop een mooi schilderijtje of een unieke Eppie en je draagt meteen bij aan een beter milieu! (Ik hoop wel op mooi weer.)

Blog Ingrid: https://www.ingriddam.nl/nl/blog/

Website Ingrid: https://www.ingriddam.nl/nl/home-ned/

Ter afwisseling van het breien, haken of tekenen maak ik met mijn vaste ‘donderdagochtend creaclubje’ af en toe een uitstapje naar tentoonstellingen met papier- of textielkunst, of ondernemen we een andere inspirerende activiteit. Zo hebben we op 21 maart een workshop ‘papier scheppen’ gevolgd bij Tantiri, een circulair bedrijf dat gespecialiseerd is in ‘het hergebruik en opwaarderen van papier’.

Stap voor stap legde de workshopleidster Patricia Ringeling uit hoe we te werk moesten gaan om van oud papier nieuw papier te maken, op een zo milieuvriendelijk mogelijke manier. Als basismateriaal gebruikten we papier dat je normaal bij het oud papier dumpt, zoals het ribbeltjeskarton van rollen beschuit, verpakkingen van theezakjes  en belastingenveloppen. Dat restpapier scheur je in kleine stukjes die je in een bepaalde verhouding in een bakje water gooit en goed door elkaar roert. Wij werkten met 5 gram papier op 300ml water voor een papiertje van A6-formaat.

Zodra de snippers min of meer verzadigd zijn mix je het pulpmengsel nog een paar seconden in een blender en giet dat vervolgens in de pers. In dit stadium kun je eventueel nog wat ‘versieringen’ aanbrengen. Daarna maak je het voorzichtig droog, tussen oude kranten, die je naderhand ook weer kunt drogen en hergebruiken.

Na twee uur hadden we alle vier drie verschillende velletjes A6 gemaakt: één met gedroogde bloemblaadjes, één met een klein plaatje en één waarvoor we gekleurd papier hadden gebruikt. Het resultaat is steeds een verrassing. Mijn plaatje, een slak, kwam niet ongeschonden door, maar de insecten van de anderen waren prachtig.  Het duurt vrij lang voordat het papier echt droog is, maar goed ingepakt konden we onze resultaten na afloop mee naar huis nemen, waar ze verder kon drogen.

De techniek inspireert tot allerlei experimenten met verhoudingen, toevoegingen en kleuren en is met betrekkelijk eenvoudige middelen ook thuis toe te passen. In plaats van een blender kun je bijvoorbeeld een staafmixer gebruiken en in plaats van de pers een springvorm voor appeltaart of een borduurraam waarin je in plaats van horrengaas een oude kussensloop spant. Restpapier verzamelen is natuurlijk geen enkel probleem, dat heb ik in alle mogelijke diktes en kleuren in huis, en anders maak ik een korte excursie naar de papierbak.

Zo heb ik kennisgemaakt met een nieuwe techniek die ik graag eens wil uitproberen om toe te passen in lopende projecten.